Tìm kiếm: thế kỷ xv

Phần thứ hai – Lịch sử chống ngoại xâmCHƯƠNG II: BÌNH LỤC TỪ THẾ KỶ THỨ XI ĐẾN THẾ KỶ XV (LÝ - TRẦN - HỒ - LÊ SƠ)

Vũ Cố (1395-1446) quê xã Vũ Xá, huyện Thanh Liêm, phủ Lý Nhân, đạo Sơn Nam (Thanh Thủy, Thanh Liêm ngày nay) là một tướng tài trong Bộ chỉ huy của nghĩa quân Lam Sơn khi tiến hành cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược. Núi Mã Yên (Mã Yên Sơn) gần ải Chi Lăng, Lạng Sơn, có vị trí vô cùng hiểm yếu, là nơi vị tướng tài quê hương Hà Nam - Vũ Cố lập kỳ tích chém đầu tướng giặc Liễu Thăng, góp công lớn vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược nửa đầu thế kỷ XV.

Hát ca trù còn gọi là Hát cô đầu, Hát ả đào là loại hình nghệ thuật độc đáo, có một vị trí đặc biệt trong kho tàng âm nhạc truyền thống của dân tộc. Ca trù thịnh hành tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ thế kỷ XV. Cụ Nguyễn Công Trứ - người có công quai đê, lấn biển, di dân lập ấp xây dựng nên vùng đất mở Kim Sơn nổi tiếng là người sành nghe và giỏi sáng tác ca trù.

Nghệ thuật hát văn được "khai sinh" tại Nam Định thế kỷ XIII và phát triển vào thế kỷ XV gắn với tục thờ Mẫu trong tín ngưỡng Tứ phủ của thần điện Việt Nam, tiêu biểu tại quần thể di tích lịch sử văn hóa Phủ Dầy. Từ tín ngưỡng Tứ phủ, chầu văn đã "chuyển mình" vượt ra khỏi không gian thờ tự để bước lên sân khấu và đến với đời sống với phần ca từ mới. Trải qua bao thăng trầm, đến nay nghệ thuật hát chầu văn vẫn duy trì được những tinh hoa đặc sắc và ngày càng phát huy giá trị trong đời sống xã hội. Mới đây, nghi lễ chầu văn đã được Bộ VH, TT và DL công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia và đồng ý cho lập hồ sơ “Nghi lễ Chầu văn” trình tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.